“ ပ်ိဳးသည္႔ ၊ စိုက္သည္႔ ၊ ၿပင္သည္႔ ၊ လုပ္သည္႔ ဥယ်ာဥ္သဖြယ္ၿဖစ္၏။ ”
“
ငါ႔တြင္မူကား မသန္သည္ကိုသန္ေအာင္ ၊ မပြင္႔သည္ကိုပြင္႔ေအာင္ ၊
မသီးသည္ကိုသီးေအာင္၊ မစည္သည္ကိုစည္ေအာင္ ၊ မပြါးသည္ကိုပြါးေအာင္ ......၊
အစြတ္သင္႔သည္ကုိအစြတ္နွင္႔ ၊ အေၿခာက္သင္႔သည္ကုိ အေၿခာက္နွင္႔ ........... ၊
ခါးသည္႔အပင္ကိုမသက္ရေအာင္ ၊ ခ်ိဳသည္႔အပင္ကိုမပ်က္ရေအာင္ ........၊
အၿမစ္ယွက္ရင္ႀသဇာေပါ႔သည္၊ ပ်က္သည္မ်ားကို အၿမစ္အပင္မယွက္ရေအာင္ တတ္လွေသာ
ဥယ်ာဥ္သည္ သုတ္သင္သိမ္းပိုက္စိုက္ပိ်ဳးသကဲ႔သို႔......... ၊
သာသနာေတာ္စီးပြါးၿပည္သူလူတကာ သတၱ၀ါအေပါင္းတုိ႔စီးပြါး ၊ မိမိၿပည္နုိုင္ငံ ၌
ရွိေသာလူအေပါင္းတုိ႔ကို ကတိတည္စြာ............ ၊ ငယ္သသူကိုႀကီးသာေအာင္ ၊
ႀကီးသသူကို အိုသာေအာင္ ၊ အိုသသူကို ခ်မ္းသာစြာေသရေအာင္ ..........”
“
တိုင္းၿပည္ကို ဥယ်ာဥ္သဖြယ္ တင္စားၿပီး ထိုဥယ်ာဥ္ထဲက အသီးအပြင္႔တုိ႔သန္ဖုိ႔
ပြင္႔ဖုိ႔ စည္ပင္တိုးပြားဖုိ႔လုပ္ေဆာင္မည္။ ထိုသို႔လုပ္ေဆာင္ရာတြင္
စိုသင္႔စြတ္သင္႔ေၿခာက္ေသြ႔သင္႔သည္မ်ားကို အဆင္႔ဆင္႔လုပ္ေဆာင္ရင္း
ခါးသည္႔အရာကို ပိုမခါးသြားရေအာင္ ခ်ိဳသည္႔အရာလည္း အခ်ိဳမပ်က္ရေအာင္
ေစာင္႔ေရွာက္ပါမည္.။ ဥယ်ာဥ္ႀကီးရွိအပင္မ်ားသည္ အၿမစ္အယွက္အကိုင္းမခက္ဘဲ
ေ၀ဆာၿပီး တိုင္းၿပည္၏သာသနာေတာ္စီးပြား ၿပည္သူလူထုစီးပြားသာေစရန္
တာ၀န္ယူပါသည္။ ထုိ႔အတူ ငယ္သူေတြႀကီးလာမယ္႔အေရးမွာ ေဘးအႏၱရာယ္မရွိ
မွန္ကန္စြာ ႀကီးၿပင္းခြင္႔ရေစရန္၊ ႀကီးသူေတြကအိုလာမည္႔အေရးမွာ
စိတ္လက္ဆင္းရဲစြာမအိုေစရ နည္းလမ္းက်စြာအိုမင္းခြင္႔ရေစမည္။ ထို႔ၿပင္
ေသၿခင္းဆုိသည္မွာ ဆင္းရဲၿခင္းၿဖစ္သည္။
ေသပံုေသနည္းဆင္းရဲၿခင္းေတြရွိသည္႔အထဲမွ ေသၿခငး္ကို ရဲ၀ံ႔ေအးေဆးစြာ
ရင္ဆိုင္နုိင္ေစေအာင္ အေသေၿဖာင္႔ေအာင္ အေသတတ္ေအာင္ ေသရက်ိဳးနပ္သကဲ႔သို႔
ခံယူသြားနုိင္ေအာင္ ခ်မ္းသာစြာ ေသၿခင္းမ်ိဳးနဲ႔ႀကံဳရေအာင္ တာ၀န္ယူပါသည္။ ”
ဆိုတဲ႔
ၿမန္မာသကၠရာဇ္ ၄၄၀ ခုနွစ္ ၊ AD ၁၆၂၈ ခု သာလြန္မင္းတရား နန္းတက္စဥ္
တုိင္းၿပည္အနွံ ေမာင္းေႀကးနင္းခတ္၍ ေႀကၿငာေသာ ေမာင္းခတ္သံ ၿဖစ္ပါသည္။
26.5.2012
4:00pm
Tuesday, 29 May 2012
ပခန္း၀န္ႀကီး ( သတိုးမင္းႀကီးမဟာမငး္လွစည္သူ)
ခ်စ္ဦးညိဳ ရဲ ႔ “
သမိုင္းမတြင္ ၊ သမိုင္းတြင္ ၊ သမိုင္း၀င္ေနတဲ႔စကားမ်ား ” စာအုပ္ကုိဖတ္ေတာ႔
ပခန္း၀န္ႀကီး သတိုးမင္းႀကီးမဟာမင္းလွစည္သူ သာ ဒီေခတ္ဒီစနစ္မွာ
သက္ရွိထင္ရွားရွိရင္ ေကာင္းမွာပဲလို႔ ေတြးမိတယ္ ။ အဲ႔ဒီ႔ စာအုပ္ထဲမွာ
ပခန္း၀န္ႀကီးရဲ ႔ တရားမွ်တပြင္႔လင္းၿပီး ရွင္ဘုရင္တစ္ပါးကိုမွန္ကန္စြာ
ေစာင္႔ေရွာက္တဲ႔ အၿပဳအမူအေၿပာအဆိုကိုေတြ႔ရတယ္ ။
အမွဳေတာ္ကုိထမ္းေနတဲ႔ ၀န္စု၀န္မွဴးတို႔ မယားမ်ားစြာယူႀကလုိ႔ လစာရိကၡာနဲၿပီးမေလာက္မင ၿဖစ္၊ တံစိုးလက္ေဆာင္ေတြ စားေနႀကတာကို ရာထူးဌာနႏၱရအလိုက္ မယားဦးေရ ကန္႔သတ္ရင္ေကာင္းမယ္လုိ႔ မိန္႔မွာခ်က္ကုိ ပခန္း၀န္ႀကီးက တိုငိ္းၿပည္ေတာ္မွာ ဘုရင္ဟာ မယားအမ်ားဆံုးယူတဲ႔ပုဂၢိဳလ္ပဲ....ဒီေတာ႔ ဘုရင္ကုိပါ ထည္႔သြင္းပညတ္မွ ဒီအမိန္႔ဥပေဒတရားမွ်တမွန္ကန္လိမ္႔မယ္လုိ႔ မွတ္ခ်က္မ်ိဳးခ်ခဲ႔သူပါ။
လႊတ္ေတာ္ကုိေက်ာ္ၿပီး စာခၽြန္အမိန္႔ေတြထုတ္ေနဲ႔ဘုရင္ကုိ မငး္မည္သည္မင္းနွင္႔တူေအာင္က်င္႔ သူတပါးေၿပာတိုင္းမလုပ္သင္႔ဘူး လႊတ္ေတာ္ကိုမတိုင္ပင္ဘဲ အမိန္႔ထုတ္ေနရင္ ဘာေႀကာင္႔လႊတ္ေတာ္ထားလဲ ဖ်က္သိမ္းလိုက္ေရာေပါ႔လို႔ ေလွ်ာက္ရဲသူပါ။
၀န္ကေတာ္တစ္ပါးရတဲ႔ ရိကၡာထက္ပိုတဲ႔ အေဆာင္ေယာင္လွည္းယဥ္တန္းသြားတာေတြ႔လ ုိ႔ ေတာ္မေတာ္မသိတဲ႔ဘ၀င္ကုိ ခ်နွိွမ္ဖို႔ ရိုက္ဆံုးမခိုင္းရဲတာ ပခန္း၀န္ႀကီးဆုိသူပါ။
ဒီလိုမ်ိဳး ရိုးသားပြင္႔လင္းၿပီး တရားမွ်တစြာနဲ႔ တိုင္းၿပည္အုပ္ခ်ဳပ္မင္းလုပ္တဲ႔သူကို နည္းလမ္းမွန္ေရာက္ေအာင္ ဆိုဆံုးမတတ္သူမ်ိဳး ဒီေခတ္စနစ္ႀကီးမွာ လုိအပ္ပါတယ္ ။ မည္သည္႔သေဘာမွ်မဟုတ္ဘဲ စာအုပ္ဖတ္ရင္း ေတြးမိတဲ႔ အေတြးတစ္ခုကို မွတ္တမ္းတင္ထားၿခင္းသပ္သပ္ၿဖစ္ပါသည္။
26.5.2012
3:00pm
အမွဳေတာ္ကုိထမ္းေနတဲ႔ ၀န္စု၀န္မွဴးတို႔ မယားမ်ားစြာယူႀကလုိ႔ လစာရိကၡာနဲၿပီးမေလာက္မင ၿဖစ္၊ တံစိုးလက္ေဆာင္ေတြ စားေနႀကတာကို ရာထူးဌာနႏၱရအလိုက္ မယားဦးေရ ကန္႔သတ္ရင္ေကာင္းမယ္လုိ႔ မိန္႔မွာခ်က္ကုိ ပခန္း၀န္ႀကီးက တိုငိ္းၿပည္ေတာ္မွာ ဘုရင္ဟာ မယားအမ်ားဆံုးယူတဲ႔ပုဂၢိဳလ္ပဲ....ဒီေတာ႔ ဘုရင္ကုိပါ ထည္႔သြင္းပညတ္မွ ဒီအမိန္႔ဥပေဒတရားမွ်တမွန္ကန္လိမ္႔မယ္လုိ႔ မွတ္ခ်က္မ်ိဳးခ်ခဲ႔သူပါ။
လႊတ္ေတာ္ကုိေက်ာ္ၿပီး စာခၽြန္အမိန္႔ေတြထုတ္ေနဲ႔ဘုရင္ကုိ မငး္မည္သည္မင္းနွင္႔တူေအာင္က်င္႔ သူတပါးေၿပာတိုင္းမလုပ္သင္႔ဘူး လႊတ္ေတာ္ကိုမတိုင္ပင္ဘဲ အမိန္႔ထုတ္ေနရင္ ဘာေႀကာင္႔လႊတ္ေတာ္ထားလဲ ဖ်က္သိမ္းလိုက္ေရာေပါ႔လို႔ ေလွ်ာက္ရဲသူပါ။
၀န္ကေတာ္တစ္ပါးရတဲ႔ ရိကၡာထက္ပိုတဲ႔ အေဆာင္ေယာင္လွည္းယဥ္တန္းသြားတာေတြ႔လ ုိ႔ ေတာ္မေတာ္မသိတဲ႔ဘ၀င္ကုိ ခ်နွိွမ္ဖို႔ ရိုက္ဆံုးမခိုင္းရဲတာ ပခန္း၀န္ႀကီးဆုိသူပါ။
ဒီလိုမ်ိဳး ရိုးသားပြင္႔လင္းၿပီး တရားမွ်တစြာနဲ႔ တိုင္းၿပည္အုပ္ခ်ဳပ္မင္းလုပ္တဲ႔သူကို နည္းလမ္းမွန္ေရာက္ေအာင္ ဆိုဆံုးမတတ္သူမ်ိဳး ဒီေခတ္စနစ္ႀကီးမွာ လုိအပ္ပါတယ္ ။ မည္သည္႔သေဘာမွ်မဟုတ္ဘဲ စာအုပ္ဖတ္ရင္း ေတြးမိတဲ႔ အေတြးတစ္ခုကို မွတ္တမ္းတင္ထားၿခင္းသပ္သပ္ၿဖစ္ပါသည္။
26.5.2012
3:00pm
ရာဇ၀င္တြင္တဲ႔ တာေမြ..........
ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး ၊ ရန္ကုန္အေရွ႔ပိုင္းခရိုင္ အတြင္းပါရွိပါသည္။
တာေမြသည္ မြန္ဘာသာအမည္မွ ဆင္းသက္လာၿပီး ထန္းတပင္ဟု အဓိပၸါယ္ရသည္။
အေလာင္းမငး္တရားလက္ထက္ကပင္
မြန္တုိင္းရင္းသားအမ်ားအၿပားေနထိုင္ရာေဒသအၿဖစ္ေတြ႔ရွိေနရဆဲၿဖစ္သည္။
1825ခုနွစ္ အဂၤလိပ္_ၿမန္မာပထမစစ္ပြဲကာလအတြင္း တာေမြတြင္
တိုက္ပြဲမ်ားၿဖစ္ပြါးခဲ႔ေသး၏။ တာေမြခံတပ္တိုက္ပြဲမွာ
ထင္ရွားေသာတိုက္ပြဲတစ္ပြဲၿဖစ္သည္။ က်ိဳကၠစံအားကစားကြငး္သည္ တာေမြၿမိဳ
႔နယ္အတြင္းတည္ရွိပါသည္။ ကုနး္ေဘာင္ေခတ္က စစ္ကဲႀကီး
ဦးၿမိဳင္ေနထိုင္ရာေနရာၿဖစ္ၿပီး ဥယ်ာဥ္ၿခံေၿမမ်ားလည္း တည္ရွိခဲ႔သည္။
ကုိလိုနီေခတ္တြင္ ၿဗိတိသွ်ဘုရင္ခံက ႀသစေႀတးလ် လူမ်ိဳး ၿမင္း၀ိဇၨာ
မစၥတာပါ၀ယ္ကုိတာ၀န္ေပးကာၿမင္းၿပိဳင္ကြင္း ေဆာက္လုပ္ေစခဲ႔သည္။ တာေမြၿမိဳ
႔နယ္အတြင္းထင္ရွားေသာ ရပ္ကြက္တစ္ခုမွာ ေက်ာက္ေၿမာင္းရပ္ကြက္ၿဖစ္သည္။
ေရႊဘိုခရိုင္ ေက်ာက္ေၿမာင္းၿမိဳ ႔နယ္မွ
ဆရာေတာ္သီတင္းသံုးရာေက်ာင္းရွိသၿဖင္႔ ေခၚဆိုၿခင္းၿဖစ္သည္ ။
29.5.2012
2:30pm
29.5.2012
2:30pm
I'm so Afraid.........now.
“ ပုဂံၿမိဳ ႔ေဟာင္းနွင္႔ ကၽြန္ေတာ္ ” တဲ႔.................... ။
ကၽြန္မကို ေတာ္ေတာ္အခက္ေတြ႔ေစတဲ႔ စာတမ္းငယ္တစ္ေစာင္ ။ ေရးသူကေတာ႔ ေလးစားခ်စ္ႀကည္ညိဳရေသာ ဆရာေဇာ္ဂ်ီ ......။ ရသစာတမ္းငယ္ ဆုိတဲ႔ တန္ဖိုးဘယ္ေလာက္ႀကီးလည္း သူ႔ရဲ ႔ ရသ ကဘယ္လုိလည္းဆိုတာ ထိေတြ႔ေပးခဲ႔သူက ၿမန္မာစာဌာနက ဆရာဦးသီဟ ။ ဒႆသီဟ လုိ႔ အမည္တြင္သူ ။
ခ်စ္ခင္ေႀကာက္ရြံေလးစားရသူေတြက ပုဂံၿမိဳ ႔ေဟာင္းနွင္႔တကြ ႀကည္ညိဳစရာ ႀကည္နူးစရာ တန္ဖိုးထားစရာေတြကို နွစ္သက္တန္ဖိုးထားတတ္ေအာင္ ပဲ႔ၿပင္လမ္းၿပေပးခဲ႔လို႔ ရင္ထဲအသည္းနွလံုးထဲမွာ ပုဂံဆုိတဲ႔ အၿမဳေတတစ္လံုး ကိန္းေအာင္းခဲ႔တာႀကာပါၿပီ......။ ကၽြန္မရဲ ႔အၿမဳေတဟာ ႀကီးက်ယ္ခမ္းနားလြန္းလို႔ ဘယ္အရာနဲ႔မွ တန္ဖိုးၿဖတ္လုိ႔မရခဲ႔တဲ႔အရာပါ ။
အခု.......ဒီအၿမဳေတ အသည္းနွလံုးကို တဖန္ၿပန္လည္လက္ဆင္႔ကမ္း ရေတာ႔မယ္ ......။ လက္ဆင္႔ကမ္းၿပီးလက္ခံရမယ္႔သူ ၊ လက္ခံၿပီးသိမ္းဆည္းထားမည္႔သူေတြက ကုိယ္႔လို အၿမဳေတအၿဖစ္ တန္ဖိုးထားထိန္းသိမ္းနုိင္႔ပါ႔မလား .........လို႔ ကၽြန္မေတြးေတာရင္းနဲ႔ ဒီသင္ခန္းစာကုိ လက္ဆင္႔ကမ္းမေပးရဲဘူးၿဖစ္ေနတယ္ ....... ။ ရွင္းရွင္းေၿပာရရင္ ကၽြန္မေႀကာက္တယ္ ........အခုေခတ္ကေလးေတြရဲ ႔ အသည္းနွလံုးကို ကၽြန္မ မယံုရဲဘူး..........
သတၱေလာက၊ ႀသကာသေလာက ရဲ ႔ အလွအပကိုေတာင္မခံစားတတ္တဲ႔ အသည္းနွလံုးပိုင္ရွင္ေတြကို ကၽြန္မရဲ ႔အနွစ္နွစ္အလလ ထိန္းသိမ္းတန္ဖိုးထားရတဲ႔ အၿမဳေတကိုဘယ္လိုယံုႀကည္ခ်က္နဲ႔ေပးရမလဲ ...... လို႔ စဥ္းစားရတာ ခက္တယ္........ေတာ္ေတာ္ခက္တယ္............ ေတြးရင္းေတြးရင္းနဲ႔ ကၽြန္မအေတြးအာရံုထဲမွာ ယံုႀကည္ခ်က္ေပ်ာက္ေနတယ္ ........ခုေနခါ ဆရာဦးသီဟနဲ႔သာ ေတြ႔ရရင္သိပ္ေကာင္းမွာပဲ........ “ ကၽြန္မဘယ္လိုလုပ္ရမလဲ ဆရာ ” လုိ႔ ေမးခ်င္တယ္။ ကၽြန္မေႀကာက္ေနတယ္....ေပးအပ္သူနဲ႔ ဆက္ခံသူရဲ ႔ အံ၀င္ခြင္က်မွဳမရွိတဲ႔ အသည္းနွလံုး ၂ ခုကို ထပ္တူညီေအာင္ ကၽြန္မ တာ၀န္ယူေနရတာကုိ တၿဖည္းၿဖည္းနဲ႔ေႀကာက္ေႀကာက္လာတယ္....................။
29.5.2012
2:30pm
ကၽြန္မကို ေတာ္ေတာ္အခက္ေတြ႔ေစတဲ႔ စာတမ္းငယ္တစ္ေစာင္ ။ ေရးသူကေတာ႔ ေလးစားခ်စ္ႀကည္ညိဳရေသာ ဆရာေဇာ္ဂ်ီ ......။ ရသစာတမ္းငယ္ ဆုိတဲ႔ တန္ဖိုးဘယ္ေလာက္ႀကီးလည္း သူ႔ရဲ ႔ ရသ ကဘယ္လုိလည္းဆိုတာ ထိေတြ႔ေပးခဲ႔သူက ၿမန္မာစာဌာနက ဆရာဦးသီဟ ။ ဒႆသီဟ လုိ႔ အမည္တြင္သူ ။
ခ်စ္ခင္ေႀကာက္ရြံေလးစားရသူေတြက ပုဂံၿမိဳ ႔ေဟာင္းနွင္႔တကြ ႀကည္ညိဳစရာ ႀကည္နူးစရာ တန္ဖိုးထားစရာေတြကို နွစ္သက္တန္ဖိုးထားတတ္ေအာင္ ပဲ႔ၿပင္လမ္းၿပေပးခဲ႔လို႔ ရင္ထဲအသည္းနွလံုးထဲမွာ ပုဂံဆုိတဲ႔ အၿမဳေတတစ္လံုး ကိန္းေအာင္းခဲ႔တာႀကာပါၿပီ......။ ကၽြန္မရဲ ႔အၿမဳေတဟာ ႀကီးက်ယ္ခမ္းနားလြန္းလို႔ ဘယ္အရာနဲ႔မွ တန္ဖိုးၿဖတ္လုိ႔မရခဲ႔တဲ႔အရာပါ ။
အခု.......ဒီအၿမဳေတ အသည္းနွလံုးကို တဖန္ၿပန္လည္လက္ဆင္႔ကမ္း ရေတာ႔မယ္ ......။ လက္ဆင္႔ကမ္းၿပီးလက္ခံရမယ္႔သူ ၊ လက္ခံၿပီးသိမ္းဆည္းထားမည္႔သူေတြက ကုိယ္႔လို အၿမဳေတအၿဖစ္ တန္ဖိုးထားထိန္းသိမ္းနုိင္႔ပါ႔မလား .........လို႔ ကၽြန္မေတြးေတာရင္းနဲ႔ ဒီသင္ခန္းစာကုိ လက္ဆင္႔ကမ္းမေပးရဲဘူးၿဖစ္ေနတယ္ ....... ။ ရွင္းရွင္းေၿပာရရင္ ကၽြန္မေႀကာက္တယ္ ........အခုေခတ္ကေလးေတြရဲ ႔ အသည္းနွလံုးကို ကၽြန္မ မယံုရဲဘူး..........
သတၱေလာက၊ ႀသကာသေလာက ရဲ ႔ အလွအပကိုေတာင္မခံစားတတ္တဲ႔ အသည္းနွလံုးပိုင္ရွင္ေတြကို ကၽြန္မရဲ ႔အနွစ္နွစ္အလလ ထိန္းသိမ္းတန္ဖိုးထားရတဲ႔ အၿမဳေတကိုဘယ္လိုယံုႀကည္ခ်က္နဲ႔ေပးရမလဲ ...... လို႔ စဥ္းစားရတာ ခက္တယ္........ေတာ္ေတာ္ခက္တယ္............ ေတြးရင္းေတြးရင္းနဲ႔ ကၽြန္မအေတြးအာရံုထဲမွာ ယံုႀကည္ခ်က္ေပ်ာက္ေနတယ္ ........ခုေနခါ ဆရာဦးသီဟနဲ႔သာ ေတြ႔ရရင္သိပ္ေကာင္းမွာပဲ........ “ ကၽြန္မဘယ္လိုလုပ္ရမလဲ ဆရာ ” လုိ႔ ေမးခ်င္တယ္။ ကၽြန္မေႀကာက္ေနတယ္....ေပးအပ္သူနဲ႔ ဆက္ခံသူရဲ ႔ အံ၀င္ခြင္က်မွဳမရွိတဲ႔ အသည္းနွလံုး ၂ ခုကို ထပ္တူညီေအာင္ ကၽြန္မ တာ၀န္ယူေနရတာကုိ တၿဖည္းၿဖည္းနဲ႔ေႀကာက္ေႀကာက္လာတယ္....................။
29.5.2012
2:30pm
Wednesday, 14 March 2012
ေပ ( Corypha palm )
ေရွးယခင္က ၿမန္မာမ်ား အသံုးၿပဳကာ ထိန္းသိမ္းခဲ႔ႀကေသာ ေပစာမ်ား၏ တန္ဖိုးကို အသိမွတ္ၿပဳ သက္ေသတည္ေသာအားၿဖင္႔ ဤ ေပ စာ ၿပဳလုပ္ပံု အဆင္႔ဆင္႔ကိုေရးသားလုိက္သည္။ ၁၂၄၇ ခုနွစ္ တန္ေဆာင္မုန္ုးလဆုတ္ ၈ ရက္ေန႔တြင္ မႏၱေလး နန္းေတာ္အတြင္းသို႔ အဂၤလိပ္စစ္တပ္မ်ား ၀င္ေရာက္မိၿပီးေနာက္ပိုင္းတြင္ နန္းတြင္းမွလႊတ္ေတာ္ ၿဗဲတုိက္တြင္ထိမ္းသိမ္းထားေသာ ေပ ၊ ပုရပိုက္ မ်ားကို တန္ဖိုးမထားဘဲ မီးရွိဳ ႔ပစ္ႀကသည္။ မင္းမဲ႔ခ်ိန္ၿဖစ္၍ တားဆီးမည္႔သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္မွ မရွိ၍ တန္ဖိုးရွိေသာ ေပစာမ်ား ပ်က္ဆီးဆံုးရွဳံးခဲ႔ရသည္။ ထိုအေႀကာင္းရာကို ေတာင္ခြင္မင္းႀကီးသိေတာ္မူစဥ္ ကာနယ္စေလဒင္ထဲ စားေရးေတာ္ႀကီး ဦးၿမဲကို ေစလႊတ္ေၿပာဆိုေသာမွ ေပပုရပိုက္မ်ားကို အစုလိုက္မီးရွိဳ ႔ဖ်က္စီးၿခင္းမၿပဳရန္ အမိန္ခ်မွတ္သည္။ ထို႔ေႀကာင္႔ က်န္ရွိေသာ ေပ၊ ပုရပိုက္မ်ား၊ ထန္းဖူးစာမ်ား ကို သိမ္းၿပီး ရန္ကုန္ၿမိဳ ႔ အတြင္း၀န္ရံုးႀကီးသို႔ ယူေဆာင္ထိမ္းသိမ္းထားသည္။ မႏၱေလးမွ ယူေဆာင္လာေသာ ေပ ၊ ပုရပိုက္မ်ားမွာ ႏြားလွည္းစီးေရ ( ၄၀ ) ေက်ာ္ရွိသည္ဟု သည္ရသည္။ ထုိေပစာမ်ား မွာ ယုခု ကၽြန္မတုိ႔ ေတြ႔ရွိ ေလ႔လာေနရေသာ ေပစာမ်ား ပုရပိုက္မ်ား ၿဖစ္သည္။ ထို႔ေႀကာင္႔ ေပစာ တစ္ခု ၿဖစ္ဖုိ႔ရန္ အတြက္ မည္မွ် အဆင္ဆင္႔ လုပ္ေဆာင္ရေႀကာင္း ကို အားလံုးသူမ်ား သိေစရန္အတြက္ မွတ္တမ္းတင္ထားၿခင္းသပ္သပ္သာၿဖစ္ပါသည္။
ေပ
ေပလက္
သေရေခတၱရာပ်ဴေခတ္ကတည္းက စတင္၍ေပရြက္ထန္းရြက္မ်ားေပၚတြင္ စာေရးသားၿခင္းမ်ားရွိခဲ႔သည္ကို ပညာရွင္မ်ားလက္ခံထားခဲ႔ႀကသည္။ အသံုးၿပဳႀကသည္႔ အရြက္မ်ားမွာ ေတာ႔ဒီထန္း ( Toddy Palm ) နွင္႔ ေကာ္ရီဖားထန္း ( Corypha Palm ) တုိ႔ၿဖစ္ႀကသည္။ ေတာ႔ဒီထန္းကို ၿမန္မာတုိ႔က “ ထန္း ” ၊ မြန္တုိ႔က “ တာ ” ၊ ပါဠိဘာသာက “ တာလ ” ဟူ၍ေခၚႀကသည္။ ေကာ္ရီဖာထန္းကုိ ေရွးၿမန္မာတုိ႔က “ ပိယ္ ” ဟူ၍၎ ၊ ယၡဳၿမန္မာတုိ႔က “ ေပ ” ဟူ၍၎ ေခၚႀကသည္။ ေယဘုယ်အားၿဖင္႔ စာေရးသားရာ၌ ေပရြက္ကိုသာ အမ်ားဆံုးအသံုးၿပဳ၍ ေရးသားႀကသည္ကုိ ေတြ႔ရွိရသည္။
ေပပင္သည္ ပူၿပင္းေၿခာက္ေသြ႔ေသာ ေဒသတြင္ေပါက္ေလ႔ရွိသည္။ ေပပင္၏အသီးမွာ ေသးငယ္ၿပီး ထန္းပင္မွ အရည္ထြက္သကဲ႔သို႔ ေပပင္ကိုလူတုိ႔ၿပဳၿပင္ယူလွ်င္ေပရည္ထြက္သည္။
ေပပင္သည္ထန္းပင္ထက္လံုးပတ္ႀကီး၍ အရြက္သည္လည္း ထန္းရြက္ထက္ႀကီးသည္။ အရြက္အၿပန္႔ႀကီးသၿဖင္႔ အရြက္ကို ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားတရားေဟာရာတြင္ ေရွ႔ကကာထားေသာယပ္ေတာင္ႀကီးမ်ား၊ ခရီးသြားရာတြင္ အပူဒဏ္ကာယပ္ကေလးမ်ားအၿဖစ္ သံုးႀကသည္။ထို႔ေႀကာင္႔အညာေဒသမ်ားတြင္ အိုးစည္၀ိုင္းသံခ်ပ္ထိုးရာတြင္ “ ေပတစ္ပင္လံုး ဘုန္းႀကီးယပ္ေတာင္ ” ဟု သီဆိုႀကသည္။ ေပပပင္သည္ အနွစ္၆၀ခန္႔အသက္ရွည္၍ ေပရြက္၏အသက္မွာ နွစ္ေပါင္း 1000 ခန္႔အထိ မေဆြးမၿမည္႔တည္ရွိတတ္သည္။ ေပပင္သည္အသီးတစ္ႀကိမ္သီးၿပီးလွ်င္ေသြ႔ေၿခာက္၍ ေသသြားတတ္သည္။
ေပသီး
ေပရြက္မွရေသာေပခ်ပ္မ်ားကို စာေရးရန္အတြက္ ၿေပပဳလုပ္အသံုးၿပဳႀကသည္။ ေပပင္မွရေသာေပရြက္ေပၚတြင္ အကၡရာစာလံုးမ်ားေရးသားထားေသာေႀကာင္႔ “ ေပ ” နွင္႔
“ စာ ” ကုိ ေပါင္းစည္း၍ “ ေပစာ ” ဟူေသာေ၀ါဟာရၿဖစ္ေပၚလာသည္။ နွစ္ေပါင္းမ်ားစြာတည္ေနေစလိုလွ်င္ ေရႊ ၊ ေငြ ၊ ေႀကးတုိ႔ကုိ ေပရြက္သဏၭာန္ အၿပားခတ္၍ စာေရးသားႀကသည္။ ထိုအခါ ေရႊေပ ၊ ေငြေပ ၊ ေႀကးေပ ဟုေခၚေ၀ၚႀကၿပန္သည္။
ေပစာ
ေပရြက္ကုိစာေရးသားအသံုးၿပဳရာတြင္ ေပပင္မွ ခူးၿပီးလွ်င္ၿပီးခ်င္းစာေရး၍ ရနိုင္သည္မဟုတ္ ။ ေပရြက္ေပၚတြင္ ကညစ္ ၿဖင္႔ စာေရးသားနိုင္ေအာင္ အဆင္႔ဆင္႔ၿပဳလုပ္ရသည္။ ေပပင္၏အသက္ ၈ နွစ္သားခန္႔မွ ေပရြက္ကိုခူးႀကသလို ၁၀ နွစ္သားတြင္ခူးရသည္ဟုလည္း သိရွိရသည္။ ေပရြက္ကိုခူးၿပီးလွ်င္ အရြက္နွစ္ရြက္ပူးေနေသာေနရာတြင္ရွိေသာ အလယ္ေႀကာမကို သင္နုတ္ပစ္ရ၏။ ထို႔ေနာက္က်န္ရွိိေသာေပရြက္ကို အရင္းအဖ်ားအနည္းငယ္ ၿဖတ္ထုတ္ၿပီး လိပ္ေခြကာေနပူတြင္ အေၿခာက္လွန္းထားရသည္။ ေၿခာက္ေသြ႔လွ်င္ေခြလိပ္ထားေသာ ေပကုိၿဖန္႔ဆန္႔လ်က္ ေပခ်ပ္မ်ားကို တစ္ရြက္ခ်င္း ၿပန္ထပ္ၿပီးၿပန္ေခြရသည္။ ေပခ်ပ္မ်ားကိုေခြရန္ထပ္ေသာအခါထိပ္ခ်င္း အညီ မထားဘဲ တစ္ရြက္ၿပီးတစ္ရြက္ထိပ္ဖက္္မွ နညး္နညး္စီေလွ်ာ႔၍ ထပ္ရသည္။ သို႔မွေကာင္းစြာေခြလိပ္၍ ရနိုင္သည္။
ေပစာ
ထိုသုိ႔ေခြလိပ္ၿပီးေသာ ေပမ်ားကို ရာ၀င္စဥ္႔အိုးထဲထည္႔ကာ ထိုအိုးႀကီးထဲသုိ႔ ေရထည္႔ရသည္။ ေရကိုေပေခြမ်ားနစ္သည္အထိ ထည္႔ၿပီး ထမင္းကိုလညး္ သင္႔တင္႔ေအာင္ထည္႔ရသည္။ ထမင္းထည္႔ရသည္မွာ ေပ်ာ႔ေပ်ာင္းေနေသာေပခ်ပ္မ်ားကုိ ေတာင္းတင္းလာေစရန္နွင္႔ ႀကာရွည္ခံေစရန္အတြက္ ေကာ္တင္ၿခင္းၿဖစ္သည္။ ေပေခြထည္႔ထားသည္႔အိုးကိကု ေနပူပူတြင္ တစ္ပတ္ေက်ာ္မွ်ထားရသည္။ အဖံုးကိုမပိတ္ထားရ ၊ အပူရွိန္ေႀကာင္႔စဥ္႔အိုးထဲမွာ ထမင္းရည္မ်ားအခ်ဥ္ေပါက္ကာ အၿမွဳပ္ထြက္လာလွ်င္ ေပကုိဆယ္ႀကည္႔ရသည္။ ေပရြက္၌ အစိမ္းကြက္မ်ားရွိေနေသးလွ်င္ မနပ္ေသးေသာေႀကာင္႔ ထပ္စိမ္ထားရသည္။ ေပရြက္မ်ားအညိဳေရာင္သမ္းလာမွသာ နပ္သည္။ သုိ႔ေသာ္ အညိဳလြန္လွ်င္ေဆြးၿမည္႔လြယ္၍ အေနေတာ္ နပ္မွသာလွ်င္ေကာင္းမြန္ၿပီး ႀကာရွည္ခံေလသည္။
ေပရြက္ေရစိမ္ရာတြင္ နပ္သင္႔သည္႔အခ်ိန္ထက္ပို၍ ေရမစိမ္မိေစရန္ သတိထားရမည္။ ေပရြက္စိမ္ၿခင္းမွာ ခ်ဥ္နံ႔အလြန္နံေသာေႀကာင္႔ လူသူကင္းေ၀းရာ ေနရာတြင္ၿပဳလုပ္ရသည္။ ထိုသို႔ေရစိမ္မွသာ စာေရးသားရာတြင္ ေပ်ာ႔ေပ်ာင္းေခ်ာေမြ႔ေစသည္။ ေပရြက္မ်ားနပ္လာသည္႔အခါ ေရထဲမွ ဆယ္ယူၿပီးေဆးေႀကာရသည္။ တစ္ရြက္ခ်င္းၿပန္ေခြၿပီးလွ်င္ အေခြမ်ားကုိ ၿပန္ၿဖန္႔ၿပီး အႀကြးအေသးခြဲကာ အရြယ္တူခ်င္းထပ္ကာ စုစညး္ထားရသည္။ အရြယ္တူခ်င္းခဲြၿခားၿပီးေပရြက္မ်ားကုိ တပံုစီခြဲကာ “ က်မ္း ” ဟုေခၚေသာ ေပရြက္မ်ား၏ ၿပက္အက်ယ္အလ်ားနွင္႔ ထပ္တူညီေသာ ေခ်ာေမြ႔သည္႔ ပ်ဥ္ခ်ပ္ ၂ ခုႀကားတြင္ညွပ္ထားရသည္။ ေပရြက္မ်ားကို ဘယ္ၿပန္ညာၿပန္ထားၿပိး သစ္သားၿပားတစ္ခ်ပ္ေပၚတြင္ ေပရြက္မ်ားတင္ထားၿပီးလွ်င္ အေပၚကလည္း က်မး္တစ္ခုထပ္တင္ရသည္။ ထုိသုိ႔အထက္ေအာက္ညွပ္ၿပီး က်မ္းတြင္ေဖာက္ထားနွင္႔ေသာ အေပါက္ကေလး ၂ ခုအတုိင္းစူးၿဖင္႔ ေပရြက္မ်ားကို ေဖာက္ရသည္။ ေပေဖာက္မည္႔ စူး၏အင္အားကိုႀကည္႔၍ ေပရြက္မ်ားကုိထပ္ရသည္။ ေပရြက္တိုင္းဘယ္တစ္ခ်က္ညာတစ္ခ်က္အေပါက္ကေလးမ်ားေဖာက္ရသည္။ ေပခ်ပ္ေပၚတြင္ရွိေသာ ထိုအေပါက္ကေလးမ်ားကို “ ပလႅင္ေပါက္ ” ဟု ေခၚသည္။ ပလႅင္ေပါက္သည္ ေပခ်ပ္မ်ားတိမ္းေစာင္းၿခင္းမရွိဘဲ ညီညာေစရန္စိုက္ထားၿခင္းၿဖစ္သည္။
ေပစာတစ္ထုပ္လွ်င္ အမ်ားအားၿဖင္႔ ေပအဂၤါ ၂၅ အဂၤါ ( အခ်ပ္ေရ ၃၀၀ ) ခန္႔ရွိတတ္၏။
သုိ႔ေသာ္မူေသသတ္မွတ္၍မရေခ်။ ပလႅင္ေဖာက္ၿပီးသားေပရြက္မ်ားကုိ အထပ္လိုက္ ပလႅင္တိုင္တြင္ စိုက္ရသည္။ ပလႅင္တိုင္ဆိုသည္မွာ ေခ်ာေမြ႔စြာၿပဳလုပ္ထားေသာ ၀ါးတိုင္ေလး ၂ ခု ၿဖစ္သည္။ လံုးပတ္အခ်င္းမွာ တစ္လက္မ၏ဆယ္ပံုတစ္ပံုခန္႔ရွိသည္။ က်မ္း၂ ခုႀကားတြင္ ညွပ္၍ ထားေသာ ေပခ်ပ္၏အနိမ္႔အၿမင္႔ကိုလုိက္၍ အရွည္အတိုရွိသည္။ သစ္သားက်မ္း ၂ ခု ညွပ္သြင္းလ်က္ ပလႅင္တိုင္တြင္ စိုက္ထားေသာ ေပခ်ပ္မ်ားကုိ ထိပ္ခ်င္းညီေနေစရန္ေပထိုးေဆာက္ၿဖင္႔ ေပရြက္၏ ထိပ္ ၂ ဖက္ကုိ က်မ္းနွင္႔အညီ ၿဖတ္ထုတ္ပစ္ရသည္။ ေပထုိးေဆာက္သည္ ေႀကးစည္ပံုသဏၭာန္ရွိ၍ ထက္ၿမေနေအာင္ ေသြးထားရသည္။ ထိုေဆာက္ကုိ အမ်ိဳးေကာင္းေသာသံၿဖင္႔ ၿပဳလုပ္ႀကရသည္။
ထိုသုိ႔ေပခ်ပ္မ်ားညီညာေအာင္ ၿဖတ္ၿပီးလွ်င္ စာေရးသားရန္အသင္႔မၿဖစ္ေသးေပ ။ စာေရးရန္မ်ဥ္းခ်ရေသးသည္။ နွစ္ေပခန္႔အရွည္ရွိ၍ လက္သံုးလံုးခန္႔ၿပက္အက်ယ္ရွိသည္႔ ၀ါး ( သို႔ ) သစ္သားကုိ အထစ္ေလးမ်ားထစ္ထားရသည္။ အထစ္ထစ္ထားေသာ သစ္သားေဘာင္ကို ခိုင္ၿမဲေအာင္ ၿပဳၿပီး ခ်ည္ပြပြေလးမ်ားကို ထစ္ကေလးမ်ားေပၚတြင္ခ်ည္ထားရသည္။ ထို႔ေနာက္က်မ္းညီညီေပၚတြင္ ေပရြက္ကုိခ်ထားၿပီး သစ္သားေဘာင္ရွိထစ္ကေလးမ်ားမွ ႀကိဳးမ်ားကို နႏြင္းရည္သုတ္လိမ္းရသည္။ ႀကိဳးအေပၚက ေပရြက္တစ္ခ်ပ္ထပ္လိုက္ေသာအခါ နႏြင္းသုတ္ထားေသာ ႀကိဳးသည္ေအာက္ခံေပရြက္နွင္႔ အေပၚကထပ္လုိက္ေသာ ေပရြက္ႀကားသို႔ေရာက္ရွိမည္။ ထိုသို႔ၿပဳလုပ္ၿခင္းကို ေပမ်ဥ္းပစ္ သည္ဟုေခၚသည္။ ထိုသုိ႔ေပမ်ဥ္းပစ္ရာတြင္ ေပ၏ၿပက္အႀကီးအေသးကိုလိုက္၍ ၈ ေႀကာင္းမွ ၁၂ ေႀကာင္း ထိၿပဳလုပ္ေလ႔ရွိသည္။
ေပခ်ပ္ေပၚတြင္စာေရးရန္အဆင္႔ဆင္႔ၿပီးစီးလွ်င္ စာေရးရန္ရွိေတာ႔သည္။ ေပစာကုိေရးရာတြင္ စာစင္ခံု ဟုေခၚေသာ ခံုကေလးကို အသံုးၿပဳရသည္။ စာစင္ခံုဆိုသည္မွာ အမွီပါေသာ အၿမင္႔တေတာင္သာသာရွိ၍ ေပရြက္တင္ၿပီး စာေရးရေသာ ခံုငယ္ကိုေခၚသည္။ စာစင္ခံု၏အတြင္ဖက္ လက္၀ဲဖက္ႀကက္ေၿခတိုင္စြန္းတြင္ အကၤ် ီခ်ဳပ္ခံုမ်ား၌ေတြ႔ေလ႔ရွိေသာ အ၀တ္ဖုလံုး ( သို႔ ) အ၀တ္က်ပ္ထုပ္စည္းတစ္မ်ိဳးၿပဳလုပ္ထားရသည္။ ႀကည္႔ကူးမည္႔ မူလစာ ေပခ်ပ္ကိုသစ္သားတန္း ေနာက္မွီတြင္ေထာင္ထားၿပီး က်န္ေပခ်ပ္ကို သစ္သားခင္းေပၚတြင္ စာပေလြခံ၍ အလုိက္သင္႔ထားကူးရသည္။
ကူးယူမည္႔ ေပရြက္အလြတ္ကို အ၀တ္ဖုလံုးေပၚတြင္ တင္၍ ညာဖက္က ကညစ္ကုိကိုင္ၿပီးကူးေရးရသည္။ ကညစ္ဆိုသည္မွာ ခဲတံလံုးနီးပါးခန္႔ရွိ ထိပ္ဖ်ားခၽြန္ေသာ သံခၽြန္ပင္ၿဖစ္သည္။ အခ်ိဳ႔ ကညစ္၌ အထက္ဖက္တြင္ ဓါးေမာက္ငယ္သဏၭာန္ၿပဳလုပ္ထားသည္။ ကညစ္ၿဖင္႔ ေပခ်ပ္ေပၚတြင္ စာေရးရာတြင္ စာလံုးမ်ားကုိေကာင္းစြာ ၿမင္ရမည္မဟုတ္ေပ။ ေရးၿပီးေပခ်ပ္၏မ်က္နွာၿပင္ကို ေရနံသုတ္ေပးေသာအခါမွသာေကာင္းစြာ ထင္ရွားလာမည္ၿဖစ္သည္။ ေပေပၚတြင္ေရနံသုတ္ၿခင္းကို ေရနံကိုင္သည္ဟု ေခၚသည္။ ေပခ်ပ္မ်ားေပၚတြင္ စာမ်ားေရးသားၿပီးလွ်င္ မ်ဥ္းကိုင္ရေသးသည္။ မ်ဥ္းကိုင္သည္ဆိုသည္မွာ အလုိရွိရာေဆးေရာင္သုတ္လိမ္းၿခင္းၿဖစ္သည္။ သုိ႔မွသာ ခန္႔ညားသပ္ရပ္ေသာေပထုပ္ၿဖစ္လာၿပီး ေပစာထုပ္အမ်ိဳးစားလည္း ကြဲၿပားလာသည္။
ေပစာထုပ္ရွိေပရြက္မ်ား၏ေလးဘက္ေလးမ်က္နွာကို ေရႊခ်လွ်င္ “ ေရႊမ်ဥး္ေရႊပိန္းခ်ေပ ” ၊
ေလးဘက္လံုးမဟုတ္ဘဲ ထိပ္နွစ္ဘက္ကုိခ်န္လွပ္ၿပီး အလ်ားလုိက္ေဘး၂ ဘက္ကိုေရႊခ်ထားလွ်င္ “ ႀကံဆစ္ေပ ” ၊ ေရႊလံုး၀မခ်ဘဲ ဟသၤၿပဒါးကုိေလးဘက္လံုးသုတ္လွ်င္ “ မ်ဥ္းနီေပ ” ၊ ေပရြက္၏ေဘးအစြန္မ်ားကို ေဆးအနက္သုပ္ထားလွ်င္ “ မ်ဥ္းနက္ေပ ” ဟုေခၚသည္။ ထုိေလးမ်ိဳးမွ အပ က်န္ရိုးရိုးေပမ်ားကို “ ေပႀကမ္း ” ဟုေခၚသည္။
မ်ဥ္းကုိင္ၿပီးသား ေပခ်ပ္မ်ား၏ ပထမဆံုးေပခ်ပ္နွင္႔ ေနာက္ဆံုးေပခ်ပ္တုိ႔ကို အပိုေပခ်ပ္ ၁၀ ခန္႔စီထပ္၍ ပလႅင္ေပါက္တြင္သြင္းကာ ပိုးႀကိဳး ( သုိ႔ ) ခ်ည္ႀကိဳးတုိ႔ၿဖင္႔ ဘယ္ၿပန္ညာၿပန္ေသခ်ာခ်ဳပ္ရသည္။ ထုိသို႔ေပခ်ပ္အပိုထည္႔ခ်ဳပ္ရသည္မွာ စာေရးၿပီးေပခ်ပ္မ်ားအေႀကာင္းတစံုရာေႀကာင္႔ ပ်က္စီးခဲ႔လွ်င္ အစားထိုးေရးနိုင္ရန္ၿဖစ္သည္။ ထိုသို႔အထပ္လိုက္ခ်ဳပ္ၿပီးေပထုပ္၏အစတြင္ ထည္႔သြင္းရေသာေပခ်ပ္အထပ္လိုက္ကို “ စာပလႅင္ ”ဟုေခၚသည္။
ေပထုပ္ကုိ ဟသၤၿပဒါးသုတ္ထားေသာ ပ်ဥ္ၿပား ၂ ခ်ပ္ၿဖင္႔ အထက္ေအာက္ညွပ္၍ ထားရသည္။ ထိုသစ္သားၿပား ၂ ၿပားကို “ က်မ္း ”ဟုေခၚသည္။ ေပစာထုပ္ငွါးေသာအခါ က်မ္းပါ တပါတည္း ေပးလိုက္ရသည္။ ေပစာထုပ္ကုိ အ၀တ္နွင္႔ၿဖစ္ေစ ၀ါးကိုေခ်ာေမြ႔စြာ သပ္ထားၿပီးအ၀တ္ၿဖင္႔ ေရာေနွာရက္လုပ္ထားေသာ “ ယင္း ” နွင္႔ၿဖစ္ေစပတ္ထားေလ႔ရွိသည္။ ေပစာထုပ္ကုိ တဖန္ အဖိုးထိုက္တန္ေသာ ပိုး၊ ဖဲ ၊ ကတၱီပါမ်ားကို မိမိတုိ႔ ေငြကုန္ေႀကးက် ခံနိုင္သေရႊ ႔ ထပ္ၿပီးခ်ဳပ္လုပ္ပတ္စည္း၍ သိမ္းထားႀကသည္။ ထိုသုိ႔ေပထုပ္ကုိထပ္၍ ထုပ္ေသာအ၀တ္စကုိ “ ပေလြ ” ဟုလည္းေကာင္း၊ “ ကမၸေလြ ( သုိ႔ ) စာပေလြ ” ဟုေခၚႀကသည္။ ထိုစာပေလြသည္ အနံတစ္ေတာင္ခန္႔ရွိၿပီ းအလ်ား ၂ ေတာင္နီးပါးခန္႔ရွိသည္။ စာပေလြသည္ ေပခ်ပ္မ်ားကို မက်ိဳးပဲ႔ေစရန္အတြက္ ၿဖစ္သည္။
ေပစာ ၊ ေပစာႀကိဳး ၊ ယင္း
ကမၸေလြၿဖင္႔ပတ္ထားေသာ ေပထုပ္၏အေပၚမွ ပတ္၍ စည္းထားေသာ “ စာစည္းႀကိဳး ” သုိ႔ “ ေပစာႀကိဳး ” ရွိ၏။ အနံလက္မ၀က္ခန္႔နွင္႔ အလ်ား၁၅ ေပမွ် ရွိတတ္သည္။ စာစည္းႀကိဳးတြင္လည္း ေပစာထုပ္၏အလွဴရွင္အမည္ ၊ ေနရပ္လိပ္စာ ၊ လွဴရေသာေကာင္းမွဳ ၊ ဆုေတာင္း မ်ားကို လကၤာသြားၿဖင္႔လည္းေကာင္း ၊ စကားေၿပၿဖင္႔လည္းေကာင္း ရက္လုပ္ထားေလ႔ရွိသည္။ ဤသည္ကုိႀကည္႔ၿခင္းၿဖင္႔ ေရွးၿမန္မာတို႔၏ ခ်ည္မွ်င္ရက္လုပ္ၿခင္း၊ စာလံုးပံုေဖာ္ၿခင္း ၊ ေဆးေရာင္စံုစပ္ၿခင္း အိမ္တြင္းလက္မွဳပညာကုိ အကဲခတ္နုိင္မည္ၿဖစ္သည္။
ၿပည္ေရႊဆံေတာ္ဘုရား ေပစာ သမိုင္း
ေႏြမိုးေဆာင္း
14.3.2012
5:45 pm
ေပ
သေရေခတၱရာပ်ဴေခတ္ကတည္းက စတင္၍ေပရြက္ထန္းရြက္မ်ားေပၚတြင္ စာေရးသားၿခင္းမ်ားရွိခဲ႔သည္ကို ပညာရွင္မ်ားလက္ခံထားခဲ႔ႀကသည္။ အသံုးၿပဳႀကသည္႔ အရြက္မ်ားမွာ ေတာ႔ဒီထန္း ( Toddy Palm ) နွင္႔ ေကာ္ရီဖားထန္း ( Corypha Palm ) တုိ႔ၿဖစ္ႀကသည္။ ေတာ႔ဒီထန္းကို ၿမန္မာတုိ႔က “ ထန္း ” ၊ မြန္တုိ႔က “ တာ ” ၊ ပါဠိဘာသာက “ တာလ ” ဟူ၍ေခၚႀကသည္။ ေကာ္ရီဖာထန္းကုိ ေရွးၿမန္မာတုိ႔က “ ပိယ္ ” ဟူ၍၎ ၊ ယၡဳၿမန္မာတုိ႔က “ ေပ ” ဟူ၍၎ ေခၚႀကသည္။ ေယဘုယ်အားၿဖင္႔ စာေရးသားရာ၌ ေပရြက္ကိုသာ အမ်ားဆံုးအသံုးၿပဳ၍ ေရးသားႀကသည္ကုိ ေတြ႔ရွိရသည္။
ေပပင္သည္ ပူၿပင္းေၿခာက္ေသြ႔ေသာ ေဒသတြင္ေပါက္ေလ႔ရွိသည္။ ေပပင္၏အသီးမွာ ေသးငယ္ၿပီး ထန္းပင္မွ အရည္ထြက္သကဲ႔သို႔ ေပပင္ကိုလူတုိ႔ၿပဳၿပင္ယူလွ်င္ေပရည္ထြက္သည္။
ေပပင္သည္ထန္းပင္ထက္လံုးပတ္ႀကီး၍ အရြက္သည္လည္း ထန္းရြက္ထက္ႀကီးသည္။ အရြက္အၿပန္႔ႀကီးသၿဖင္႔ အရြက္ကို ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားတရားေဟာရာတြင္ ေရွ႔ကကာထားေသာယပ္ေတာင္ႀကီးမ်ား၊ ခရီးသြားရာတြင္ အပူဒဏ္ကာယပ္ကေလးမ်ားအၿဖစ္ သံုးႀကသည္။ထို႔ေႀကာင္႔အညာေဒသမ်ားတြင္ အိုးစည္၀ိုင္းသံခ်ပ္ထိုးရာတြင္ “ ေပတစ္ပင္လံုး ဘုန္းႀကီးယပ္ေတာင္ ” ဟု သီဆိုႀကသည္။ ေပပပင္သည္ အနွစ္၆၀ခန္႔အသက္ရွည္၍ ေပရြက္၏အသက္မွာ နွစ္ေပါင္း 1000 ခန္႔အထိ မေဆြးမၿမည္႔တည္ရွိတတ္သည္။ ေပပင္သည္အသီးတစ္ႀကိမ္သီးၿပီးလွ်င္ေသြ႔ေၿခာက္၍ ေသသြားတတ္သည္။
ေပရြက္မွရေသာေပခ်ပ္မ်ားကို စာေရးရန္အတြက္ ၿေပပဳလုပ္အသံုးၿပဳႀကသည္။ ေပပင္မွရေသာေပရြက္ေပၚတြင္ အကၡရာစာလံုးမ်ားေရးသားထားေသာေႀကာင္႔ “ ေပ ” နွင္႔
“ စာ ” ကုိ ေပါင္းစည္း၍ “ ေပစာ ” ဟူေသာေ၀ါဟာရၿဖစ္ေပၚလာသည္။ နွစ္ေပါင္းမ်ားစြာတည္ေနေစလိုလွ်င္ ေရႊ ၊ ေငြ ၊ ေႀကးတုိ႔ကုိ ေပရြက္သဏၭာန္ အၿပားခတ္၍ စာေရးသားႀကသည္။ ထိုအခါ ေရႊေပ ၊ ေငြေပ ၊ ေႀကးေပ ဟုေခၚေ၀ၚႀကၿပန္သည္။
ေပရြက္ကုိစာေရးသားအသံုးၿပဳရာတြင္ ေပပင္မွ ခူးၿပီးလွ်င္ၿပီးခ်င္းစာေရး၍ ရနိုင္သည္မဟုတ္ ။ ေပရြက္ေပၚတြင္ ကညစ္ ၿဖင္႔ စာေရးသားနိုင္ေအာင္ အဆင္႔ဆင္႔ၿပဳလုပ္ရသည္။ ေပပင္၏အသက္ ၈ နွစ္သားခန္႔မွ ေပရြက္ကိုခူးႀကသလို ၁၀ နွစ္သားတြင္ခူးရသည္ဟုလည္း သိရွိရသည္။ ေပရြက္ကိုခူးၿပီးလွ်င္ အရြက္နွစ္ရြက္ပူးေနေသာေနရာတြင္ရွိေသာ အလယ္ေႀကာမကို သင္နုတ္ပစ္ရ၏။ ထို႔ေနာက္က်န္ရွိိေသာေပရြက္ကို အရင္းအဖ်ားအနည္းငယ္ ၿဖတ္ထုတ္ၿပီး လိပ္ေခြကာေနပူတြင္ အေၿခာက္လွန္းထားရသည္။ ေၿခာက္ေသြ႔လွ်င္ေခြလိပ္ထားေသာ ေပကုိၿဖန္႔ဆန္႔လ်က္ ေပခ်ပ္မ်ားကို တစ္ရြက္ခ်င္း ၿပန္ထပ္ၿပီးၿပန္ေခြရသည္။ ေပခ်ပ္မ်ားကိုေခြရန္ထပ္ေသာအခါထိပ္ခ်င္း အညီ မထားဘဲ တစ္ရြက္ၿပီးတစ္ရြက္ထိပ္ဖက္္မွ နညး္နညး္စီေလွ်ာ႔၍ ထပ္ရသည္။ သို႔မွေကာင္းစြာေခြလိပ္၍ ရနိုင္သည္။
ထိုသုိ႔ေခြလိပ္ၿပီးေသာ ေပမ်ားကို ရာ၀င္စဥ္႔အိုးထဲထည္႔ကာ ထိုအိုးႀကီးထဲသုိ႔ ေရထည္႔ရသည္။ ေရကိုေပေခြမ်ားနစ္သည္အထိ ထည္႔ၿပီး ထမင္းကိုလညး္ သင္႔တင္႔ေအာင္ထည္႔ရသည္။ ထမင္းထည္႔ရသည္မွာ ေပ်ာ႔ေပ်ာင္းေနေသာေပခ်ပ္မ်ားကုိ ေတာင္းတင္းလာေစရန္နွင္႔ ႀကာရွည္ခံေစရန္အတြက္ ေကာ္တင္ၿခင္းၿဖစ္သည္။ ေပေခြထည္႔ထားသည္႔အိုးကိကု ေနပူပူတြင္ တစ္ပတ္ေက်ာ္မွ်ထားရသည္။ အဖံုးကိုမပိတ္ထားရ ၊ အပူရွိန္ေႀကာင္႔စဥ္႔အိုးထဲမွာ ထမင္းရည္မ်ားအခ်ဥ္ေပါက္ကာ အၿမွဳပ္ထြက္လာလွ်င္ ေပကုိဆယ္ႀကည္႔ရသည္။ ေပရြက္၌ အစိမ္းကြက္မ်ားရွိေနေသးလွ်င္ မနပ္ေသးေသာေႀကာင္႔ ထပ္စိမ္ထားရသည္။ ေပရြက္မ်ားအညိဳေရာင္သမ္းလာမွသာ နပ္သည္။ သုိ႔ေသာ္ အညိဳလြန္လွ်င္ေဆြးၿမည္႔လြယ္၍ အေနေတာ္ နပ္မွသာလွ်င္ေကာင္းမြန္ၿပီး ႀကာရွည္ခံေလသည္။
ေပရြက္ေရစိမ္ရာတြင္ နပ္သင္႔သည္႔အခ်ိန္ထက္ပို၍ ေရမစိမ္မိေစရန္ သတိထားရမည္။ ေပရြက္စိမ္ၿခင္းမွာ ခ်ဥ္နံ႔အလြန္နံေသာေႀကာင္႔ လူသူကင္းေ၀းရာ ေနရာတြင္ၿပဳလုပ္ရသည္။ ထိုသို႔ေရစိမ္မွသာ စာေရးသားရာတြင္ ေပ်ာ႔ေပ်ာင္းေခ်ာေမြ႔ေစသည္။ ေပရြက္မ်ားနပ္လာသည္႔အခါ ေရထဲမွ ဆယ္ယူၿပီးေဆးေႀကာရသည္။ တစ္ရြက္ခ်င္းၿပန္ေခြၿပီးလွ်င္ အေခြမ်ားကုိ ၿပန္ၿဖန္႔ၿပီး အႀကြးအေသးခြဲကာ အရြယ္တူခ်င္းထပ္ကာ စုစညး္ထားရသည္။ အရြယ္တူခ်င္းခဲြၿခားၿပီးေပရြက္မ်ားကုိ တပံုစီခြဲကာ “ က်မ္း ” ဟုေခၚေသာ ေပရြက္မ်ား၏ ၿပက္အက်ယ္အလ်ားနွင္႔ ထပ္တူညီေသာ ေခ်ာေမြ႔သည္႔ ပ်ဥ္ခ်ပ္ ၂ ခုႀကားတြင္ညွပ္ထားရသည္။ ေပရြက္မ်ားကို ဘယ္ၿပန္ညာၿပန္ထားၿပိး သစ္သားၿပားတစ္ခ်ပ္ေပၚတြင္ ေပရြက္မ်ားတင္ထားၿပီးလွ်င္ အေပၚကလည္း က်မး္တစ္ခုထပ္တင္ရသည္။ ထုိသုိ႔အထက္ေအာက္ညွပ္ၿပီး က်မ္းတြင္ေဖာက္ထားနွင္႔ေသာ အေပါက္ကေလး ၂ ခုအတုိင္းစူးၿဖင္႔ ေပရြက္မ်ားကို ေဖာက္ရသည္။ ေပေဖာက္မည္႔ စူး၏အင္အားကိုႀကည္႔၍ ေပရြက္မ်ားကုိထပ္ရသည္။ ေပရြက္တိုင္းဘယ္တစ္ခ်က္ညာတစ္ခ်က္အေပါက္ကေလးမ်ားေဖာက္ရသည္။ ေပခ်ပ္ေပၚတြင္ရွိေသာ ထိုအေပါက္ကေလးမ်ားကို “ ပလႅင္ေပါက္ ” ဟု ေခၚသည္။ ပလႅင္ေပါက္သည္ ေပခ်ပ္မ်ားတိမ္းေစာင္းၿခင္းမရွိဘဲ ညီညာေစရန္စိုက္ထားၿခင္းၿဖစ္သည္။
ေပစာတစ္ထုပ္လွ်င္ အမ်ားအားၿဖင္႔ ေပအဂၤါ ၂၅ အဂၤါ ( အခ်ပ္ေရ ၃၀၀ ) ခန္႔ရွိတတ္၏။
သုိ႔ေသာ္မူေသသတ္မွတ္၍မရေခ်။ ပလႅင္ေဖာက္ၿပီးသားေပရြက္မ်ားကုိ အထပ္လိုက္ ပလႅင္တိုင္တြင္ စိုက္ရသည္။ ပလႅင္တိုင္ဆိုသည္မွာ ေခ်ာေမြ႔စြာၿပဳလုပ္ထားေသာ ၀ါးတိုင္ေလး ၂ ခု ၿဖစ္သည္။ လံုးပတ္အခ်င္းမွာ တစ္လက္မ၏ဆယ္ပံုတစ္ပံုခန္႔ရွိသည္။ က်မ္း၂ ခုႀကားတြင္ ညွပ္၍ ထားေသာ ေပခ်ပ္၏အနိမ္႔အၿမင္႔ကိုလုိက္၍ အရွည္အတိုရွိသည္။ သစ္သားက်မ္း ၂ ခု ညွပ္သြင္းလ်က္ ပလႅင္တိုင္တြင္ စိုက္ထားေသာ ေပခ်ပ္မ်ားကုိ ထိပ္ခ်င္းညီေနေစရန္ေပထိုးေဆာက္ၿဖင္႔ ေပရြက္၏ ထိပ္ ၂ ဖက္ကုိ က်မ္းနွင္႔အညီ ၿဖတ္ထုတ္ပစ္ရသည္။ ေပထုိးေဆာက္သည္ ေႀကးစည္ပံုသဏၭာန္ရွိ၍ ထက္ၿမေနေအာင္ ေသြးထားရသည္။ ထိုေဆာက္ကုိ အမ်ိဳးေကာင္းေသာသံၿဖင္႔ ၿပဳလုပ္ႀကရသည္။
ထိုသုိ႔ေပခ်ပ္မ်ားညီညာေအာင္ ၿဖတ္ၿပီးလွ်င္ စာေရးသားရန္အသင္႔မၿဖစ္ေသးေပ ။ စာေရးရန္မ်ဥ္းခ်ရေသးသည္။ နွစ္ေပခန္႔အရွည္ရွိ၍ လက္သံုးလံုးခန္႔ၿပက္အက်ယ္ရွိသည္႔ ၀ါး ( သို႔ ) သစ္သားကုိ အထစ္ေလးမ်ားထစ္ထားရသည္။ အထစ္ထစ္ထားေသာ သစ္သားေဘာင္ကို ခိုင္ၿမဲေအာင္ ၿပဳၿပီး ခ်ည္ပြပြေလးမ်ားကို ထစ္ကေလးမ်ားေပၚတြင္ခ်ည္ထားရသည္။ ထို႔ေနာက္က်မ္းညီညီေပၚတြင္ ေပရြက္ကုိခ်ထားၿပီး သစ္သားေဘာင္ရွိထစ္ကေလးမ်ားမွ ႀကိဳးမ်ားကို နႏြင္းရည္သုတ္လိမ္းရသည္။ ႀကိဳးအေပၚက ေပရြက္တစ္ခ်ပ္ထပ္လိုက္ေသာအခါ နႏြင္းသုတ္ထားေသာ ႀကိဳးသည္ေအာက္ခံေပရြက္နွင္႔ အေပၚကထပ္လုိက္ေသာ ေပရြက္ႀကားသို႔ေရာက္ရွိမည္။ ထိုသို႔ၿပဳလုပ္ၿခင္းကို ေပမ်ဥ္းပစ္ သည္ဟုေခၚသည္။ ထိုသုိ႔ေပမ်ဥ္းပစ္ရာတြင္ ေပ၏ၿပက္အႀကီးအေသးကိုလိုက္၍ ၈ ေႀကာင္းမွ ၁၂ ေႀကာင္း ထိၿပဳလုပ္ေလ႔ရွိသည္။
ေပခ်ပ္ေပၚတြင္စာေရးရန္အဆင္႔ဆင္႔ၿပီးစီးလွ်င္ စာေရးရန္ရွိေတာ႔သည္။ ေပစာကုိေရးရာတြင္ စာစင္ခံု ဟုေခၚေသာ ခံုကေလးကို အသံုးၿပဳရသည္။ စာစင္ခံုဆိုသည္မွာ အမွီပါေသာ အၿမင္႔တေတာင္သာသာရွိ၍ ေပရြက္တင္ၿပီး စာေရးရေသာ ခံုငယ္ကိုေခၚသည္။ စာစင္ခံု၏အတြင္ဖက္ လက္၀ဲဖက္ႀကက္ေၿခတိုင္စြန္းတြင္ အကၤ် ီခ်ဳပ္ခံုမ်ား၌ေတြ႔ေလ႔ရွိေသာ အ၀တ္ဖုလံုး ( သို႔ ) အ၀တ္က်ပ္ထုပ္စည္းတစ္မ်ိဳးၿပဳလုပ္ထားရသည္။ ႀကည္႔ကူးမည္႔ မူလစာ ေပခ်ပ္ကိုသစ္သားတန္း ေနာက္မွီတြင္ေထာင္ထားၿပီး က်န္ေပခ်ပ္ကို သစ္သားခင္းေပၚတြင္ စာပေလြခံ၍ အလုိက္သင္႔ထားကူးရသည္။
ကူးယူမည္႔ ေပရြက္အလြတ္ကို အ၀တ္ဖုလံုးေပၚတြင္ တင္၍ ညာဖက္က ကညစ္ကုိကိုင္ၿပီးကူးေရးရသည္။ ကညစ္ဆိုသည္မွာ ခဲတံလံုးနီးပါးခန္႔ရွိ ထိပ္ဖ်ားခၽြန္ေသာ သံခၽြန္ပင္ၿဖစ္သည္။ အခ်ိဳ႔ ကညစ္၌ အထက္ဖက္တြင္ ဓါးေမာက္ငယ္သဏၭာန္ၿပဳလုပ္ထားသည္။ ကညစ္ၿဖင္႔ ေပခ်ပ္ေပၚတြင္ စာေရးရာတြင္ စာလံုးမ်ားကုိေကာင္းစြာ ၿမင္ရမည္မဟုတ္ေပ။ ေရးၿပီးေပခ်ပ္၏မ်က္နွာၿပင္ကို ေရနံသုတ္ေပးေသာအခါမွသာေကာင္းစြာ ထင္ရွားလာမည္ၿဖစ္သည္။ ေပေပၚတြင္ေရနံသုတ္ၿခင္းကို ေရနံကိုင္သည္ဟု ေခၚသည္။ ေပခ်ပ္မ်ားေပၚတြင္ စာမ်ားေရးသားၿပီးလွ်င္ မ်ဥ္းကိုင္ရေသးသည္။ မ်ဥ္းကိုင္သည္ဆိုသည္မွာ အလုိရွိရာေဆးေရာင္သုတ္လိမ္းၿခင္းၿဖစ္သည္။ သုိ႔မွသာ ခန္႔ညားသပ္ရပ္ေသာေပထုပ္ၿဖစ္လာၿပီး ေပစာထုပ္အမ်ိဳးစားလည္း ကြဲၿပားလာသည္။
ေပစာထုပ္ရွိေပရြက္မ်ား၏ေလးဘက္ေလးမ်က္နွာကို ေရႊခ်လွ်င္ “ ေရႊမ်ဥး္ေရႊပိန္းခ်ေပ ” ၊
ေလးဘက္လံုးမဟုတ္ဘဲ ထိပ္နွစ္ဘက္ကုိခ်န္လွပ္ၿပီး အလ်ားလုိက္ေဘး၂ ဘက္ကိုေရႊခ်ထားလွ်င္ “ ႀကံဆစ္ေပ ” ၊ ေရႊလံုး၀မခ်ဘဲ ဟသၤၿပဒါးကုိေလးဘက္လံုးသုတ္လွ်င္ “ မ်ဥ္းနီေပ ” ၊ ေပရြက္၏ေဘးအစြန္မ်ားကို ေဆးအနက္သုပ္ထားလွ်င္ “ မ်ဥ္းနက္ေပ ” ဟုေခၚသည္။ ထုိေလးမ်ိဳးမွ အပ က်န္ရိုးရိုးေပမ်ားကို “ ေပႀကမ္း ” ဟုေခၚသည္။
မ်ဥ္းကုိင္ၿပီးသား ေပခ်ပ္မ်ား၏ ပထမဆံုးေပခ်ပ္နွင္႔ ေနာက္ဆံုးေပခ်ပ္တုိ႔ကို အပိုေပခ်ပ္ ၁၀ ခန္႔စီထပ္၍ ပလႅင္ေပါက္တြင္သြင္းကာ ပိုးႀကိဳး ( သုိ႔ ) ခ်ည္ႀကိဳးတုိ႔ၿဖင္႔ ဘယ္ၿပန္ညာၿပန္ေသခ်ာခ်ဳပ္ရသည္။ ထုိသို႔ေပခ်ပ္အပိုထည္႔ခ်ဳပ္ရသည္မွာ စာေရးၿပီးေပခ်ပ္မ်ားအေႀကာင္းတစံုရာေႀကာင္႔ ပ်က္စီးခဲ႔လွ်င္ အစားထိုးေရးနိုင္ရန္ၿဖစ္သည္။ ထိုသို႔အထပ္လိုက္ခ်ဳပ္ၿပီးေပထုပ္၏အစတြင္ ထည္႔သြင္းရေသာေပခ်ပ္အထပ္လိုက္ကို “ စာပလႅင္ ”ဟုေခၚသည္။
ေပထုပ္ကုိ ဟသၤၿပဒါးသုတ္ထားေသာ ပ်ဥ္ၿပား ၂ ခ်ပ္ၿဖင္႔ အထက္ေအာက္ညွပ္၍ ထားရသည္။ ထိုသစ္သားၿပား ၂ ၿပားကို “ က်မ္း ”ဟုေခၚသည္။ ေပစာထုပ္ငွါးေသာအခါ က်မ္းပါ တပါတည္း ေပးလိုက္ရသည္။ ေပစာထုပ္ကုိ အ၀တ္နွင္႔ၿဖစ္ေစ ၀ါးကိုေခ်ာေမြ႔စြာ သပ္ထားၿပီးအ၀တ္ၿဖင္႔ ေရာေနွာရက္လုပ္ထားေသာ “ ယင္း ” နွင္႔ၿဖစ္ေစပတ္ထားေလ႔ရွိသည္။ ေပစာထုပ္ကုိ တဖန္ အဖိုးထိုက္တန္ေသာ ပိုး၊ ဖဲ ၊ ကတၱီပါမ်ားကို မိမိတုိ႔ ေငြကုန္ေႀကးက် ခံနိုင္သေရႊ ႔ ထပ္ၿပီးခ်ဳပ္လုပ္ပတ္စည္း၍ သိမ္းထားႀကသည္။ ထိုသုိ႔ေပထုပ္ကုိထပ္၍ ထုပ္ေသာအ၀တ္စကုိ “ ပေလြ ” ဟုလည္းေကာင္း၊ “ ကမၸေလြ ( သုိ႔ ) စာပေလြ ” ဟုေခၚႀကသည္။ ထိုစာပေလြသည္ အနံတစ္ေတာင္ခန္႔ရွိၿပီ းအလ်ား ၂ ေတာင္နီးပါးခန္႔ရွိသည္။ စာပေလြသည္ ေပခ်ပ္မ်ားကို မက်ိဳးပဲ႔ေစရန္အတြက္ ၿဖစ္သည္။
ကမၸေလြၿဖင္႔ပတ္ထားေသာ ေပထုပ္၏အေပၚမွ ပတ္၍ စည္းထားေသာ “ စာစည္းႀကိဳး ” သုိ႔ “ ေပစာႀကိဳး ” ရွိ၏။ အနံလက္မ၀က္ခန္႔နွင္႔ အလ်ား၁၅ ေပမွ် ရွိတတ္သည္။ စာစည္းႀကိဳးတြင္လည္း ေပစာထုပ္၏အလွဴရွင္အမည္ ၊ ေနရပ္လိပ္စာ ၊ လွဴရေသာေကာင္းမွဳ ၊ ဆုေတာင္း မ်ားကို လကၤာသြားၿဖင္႔လည္းေကာင္း ၊ စကားေၿပၿဖင္႔လည္းေကာင္း ရက္လုပ္ထားေလ႔ရွိသည္။ ဤသည္ကုိႀကည္႔ၿခင္းၿဖင္႔ ေရွးၿမန္မာတို႔၏ ခ်ည္မွ်င္ရက္လုပ္ၿခင္း၊ စာလံုးပံုေဖာ္ၿခင္း ၊ ေဆးေရာင္စံုစပ္ၿခင္း အိမ္တြင္းလက္မွဳပညာကုိ အကဲခတ္နုိင္မည္ၿဖစ္သည္။
ေႏြမိုးေဆာင္း
14.3.2012
5:45 pm
Monday, 12 March 2012
ပန္းေတာင္းၿမိဳ ႔ ေပၚေတာ္မူ ( ရွင္ၿဖဴ ) ၿမတ္စြာဘုရားႀကီး
ေပၚေတာ္မူ ( ရွင္ၿဖဴ ) ၿမတ္စြာဘုရားႀကီး
သမိုင္းအက်ဥ္း
နေမာတႆ ဘဂ၀ေတာ အရဟေတာ သမၼာသမၺဳဒၶႆ
သာသနာ သကၠရာဇ္ ၁၆၃၆ ခုနွစ္ ၊ ေကာဇာသကၠရာဇ္ ၄၅၄ ခုနွစ္၌ အရိမဒၵနပုဂံၿပည္တြင္ အေလာင္းစည္သူမင္းၿဖစ္ေတာ္မူ၏။ သမုဒၵရာအရပ္သို႔ ရွဳ ႔ႀကည္႔ရန္ ေရအားႀကည္းအား စုန္ေတာ္မူရာ ပုသိမ္ၿမိဳ ႔တြင္ ကြန္းေထာက္၍ ေရလမ္းၿဖင္႔ သိန္းဃိုကၽြန္းနွင္႔ ဇမၺဳသေၿပပင္သို႔ေရာက္လွ်င္ ဘုရားရွင္တုိ႔ေနရာ ေက်ာက္ဖ်ာကို ေတြ႔ရွိႀကည္ညိဳေတာ္မူစဥ္ သာသနာမင္းၿဖစ္သည္နွင္႔ေလွ်ာ္စြာ သိႀကားမင္းသည္ ဘိသိတ္သြန္းေလာင္းၿပီး ေက်ာက္ဖ်ာသကၠဒါန္ဦးကို ( ရွင္ၿဖဴ ) ဘြဲ႔ေတာ္ၿဖင္႔ ဘုရားရုပ္တုေတာ္တစ္ဆူနွင္႔ သေၿပပင္လက်္ာေတာင္ကိုင္းကုိ ( ရွင္လွ ) ဘဲြ႔ေတာ္တစ္ဆူၿပဳလုပ္ေပးအပ္ေလသည္။
အေလာင္စည္သူမင္းႀကီးသည္ ေနၿပည္ေတာ္သို႔ သကၤနက္ေလွေဖာင္ေတာ္တြင္ ( ရွင္ၿဖဴ ) ( ရွင္လွ ) ဘုရားနွစ္ဆူကိုတင္ေဆာင္၍ ၿပန္ခဲ႔ ၏ ။ခရီးလမ္း၀ယ္ ဗလ၀ါမုကၡ၀ဲသို႔ေရာက္၍ ေလွေဖာင္ေတာ္ တုန္လွဳပ္ၿပီး ( ရွင္ၿဖဴ ) ဘုရား စင္၍ ေရ၌ က်ေလရာ ဟသၤာနွစ္ခု အေတာင္ယွက္ခံလွ်က္ သီတင္းသံုးေတာ္မူ၍ “ အေလာင္းစည္သူ ငါ႔ကိုယူေလာ႔ ” ဟူ၍ မိန္႔ဆိုသၿဖင္႔ ပင္႔ယူေလသည္။
သာသနာ ၁၆၅၉ ခုနွစ္ ၊ ေကာဇာ ၄၇၇ ခုနွစ္သုိ႔ေရာက္ေသာ္ နန္းေတာ္တြင္ ထား၍ကုိးကြယ္သည္ထက္ ခပ္သိမ္းသူတို႔၏ စီးပြားအလုိ႔ငွာ ၿမတ္ဘုရားနွစ္ဆူကိုေဖာင္ေတာ္ထက္တင္၍ “ ကိန္း၀ပ္ေတာ္မူလုိေသာအရပ္၌နွဳတ္ေတာ္ၿမြက္သည္ၿဖစ္ေစေသာ္ ” ဟူ၍ အဓိဌာန္လွ်က္ ဆန္ေတာ္မူေလရာ စစ္ကိုင္း ၊ ေခ်ာက္မသို႔ေရာက္ေသာ္ “ အၿမဲေနပင္ဤေခ်ာက္တြင္ ” ဟူ၍ၿမြက္ေတာ္မူသၿဖင္႔ ထိုအရပ္တြင္ ဂူတည္၍ကုိးကြယ္သည္။
စစ္ကိုင္းၿမိဳ ႔တြင္ အေလာင္းစည္သူမင္း ၄၇၇ ခုနွစ္ မွစ၍ ဟံသာ၀တီေရာက္မင္း လက္ထက္ ၁၀၉၈ ခုနွစ္တိုင္ေအာင္ နွစ္ေပါင္းေၿခာက္ရာေက်ာ္ စံပယ္ေတာ္မူခဲ႔ေလသည္။ ထိုမင္းလက္ထက္၌ ရွင္လွဘုရားကြယ္ေလသည္ဟု ရာဇ၀င္တုိ႔၌ ဆို၏။ ထုိ႔ၿပင္တလိုင္းတို႔တုိက္ခိုက္ေသာေႀကာင္႔ အင္း၀ပ်က္ဆီး၍ မဏိပူရကသည္းတုိ႔ သည္လည္း စစ္ကိုင္းတုိင္ေအာင္ ဆင္းသက္ဖ်က္ဆီးႀကကာ ရွင္ၿဖဴဘုရား ကုိပင္႔ေဆာင္သြားေလသည္။
ေကာဇာသကၠရာဇ္ ၁၁၁၄ ခုနွစ္၌ ၿမန္႔မာက်က္သေရ ေဆာင္ ဦးေအာင္ေဇယ် နန္းတက္တာ္မူ၍ ၁၁၁၅ ခုနွစ္တြင္ ရတနာသိခၤ ကုန္းေဘာင္ၿမိဳ ႔ တည္ေတာ္မူလွ်က္ ရာမညတိုင္းမြန္သံုးရပ္နွင္႔ ကေမၺာဇရွမ္းနယ္မ်ားသိမ္းပိုက္ၿပီးလွ်င္ မဏိပူရကသည္းၿပည္ကိုေအာင္ၿမင္ေလေသာ္ ရွင္ၿဖဴၿမတ္စြာဘုရားကုိၿပန္လည္ပင္႔ေဆာင္ခ႔ဲ၍ နန္းေတာ္ဦး၌ကိုးကြယ္၏။ သကၠရာဇ္ ္၁၁၂၂ တြင္ အေလာင္းမငး္တရားႀကီးနတ္ရြာစံသၿဖင္႔ နန္းတက္ေသာ သားေတာ္ႀကီးေနာင္ေတာ္ႀကီးမင္းသည္လည္းေကာင္း ၊ ၁၁၂၅ ခုနွစ္တြင္ ဆက္လက္နန္းတက္ေသာ ဒုတိယ သားေတာ္ ဆင္ၿဖဴရွင္မင္း သည္လညး္ေကာင္း ၊ ရာတနာသိခၤကုန္းေဘာင္နန္းဦး၌ ရွင္ၿဖဴၿမတ္ဘုရားကုိ ကိုးကြယ္ခဲ႔ႀကေလသည္။
သကၠရာဇ္ ၁၁၂၆ ခုနွစ္တြင္ ဆင္ၿဖဴရွင္မင္းကုိယ္တုိင္ ကသညး္ၿပည္သုိ႔ ႀကြခ်ီၿငိမ္၀ပ္ေစၿပီးေနာက္ အင္း၀ေနၿပည္ေတာ္ကိုၿပန္လည္ တည္ေထာင္ေတာ္မူ၍ ရတနာသိခၤကုန္းေဘာင္မွ ေၿပာင္းေရႊ႔ ႔စံၿမန္းေလရာ ရွင္ၿဖဴနန္းဦးဘုရား ကုိပင္႔ေဆာင္ ခဲ႔ေလသည္။ ပန္းေတာင္းၿမိဳ ႔ သူရဲဇီး (တလည္စီးရပ္) မွ ဗိုလ္ဦးၿငိမ္းသည္ မဏိပူရကသည္းၿပည္ စစ္ခ်ီစဥ္မွ အင္း၀ တည္ေထာင္စံၿမန္းသည္အထိ အမွဳထမ္းၿဖစ္ခဲ႔ေပသည္။
ဆင္ၿဖဴရွင္မင္းသည္ ရတနာပူရအင္း၀ ကုိၿပန္လည္တည္ေထာင္ၿပီးေသာ္ အမွဳထမ္းေကာင္းသူတို႔အားလိုရာဆုကုိ ေတာင္းခံေစရာ ဗိုလ္ဦးၿငိမ္းသည္ ရွင္ၿဖဴၿမတ္ဘုရားကုိ ေတာင္းခံသၿဖင္႔ တစ္ဦးတည္းပင္႔ေဆာင္နိုင္ပါက ခြင္႔ေပးေတာ္မူေလေသာေႀကာင္႔ အဓိဌာန္ၿပဳ၍ ပင္႔ေဆာင္ၿခင္းၿဖင္႔ သူရဲဇီးသို႔ ေရာက္ခဲ႔ေလသည္။
သကၠရာဇ္ ၁၁၄၆ ခုနွစ္ တန္ေဆာင္မုန္းလဆန္း ၄ ရက္ စေနေန႔ အမရပူရေနၿပည္ေတာ္မွ ဘိုးေတာ္မင္းတရားႀကီး အမိန္႔ၿဖင္႔ ရခိုင္ၿပည္သုိ႔ ခ်ီလာေသာ သားေတာ္အိမ္ေရွ႔ ဥပရာဇာ ( သီဟသူ ) သည္ ပန္းေတာင္းေတာင္ကုတ္လမ္း ( ဥယ်ာဥ္ပု လမ္းေႀကာင္း ) ၿဖင္႔ႀကြေရာက္စဥ္ ေခတၱကြန္းေထာက္ရာ ယာယီနန္း၌ ရွင္ၿဖဴဘုရားကုိပင္႔ေဆာင္ကုိးကြယ္ခဲ႔သၿဖင္႔ ပန္းေတာင္း တပ္ကုန္းရပ္သို႔ေဒသစာရီ ႀကြခ်ီခဲ့ရပါသည္။
ဘုိးေတာ္မင္းတရားလက္ထက္၌ပင္ ပန္းေတာင္း ယာယီနန္းအနီးတြင္ ေရႊဂူေစတီတည္ထားသၿဖင္႔ ရွင္ၿဖဴဘုရားသည္ ေရႊဂူသို႔ ပင္႔ယူေရာက္ရွိခဲ႔ပါသည္။
သကၠရာဇ္ ၁၁၈၆ ခုနွစ္ ဘႀကီးေတာ္မငး္လက္ထက္၌ ၿမန္မာ_ အဂၤလိပ္ ပထမ စစ္ပြဲၿဖစ္ေလရာ ဧရာ၀တီၿမစ္တေလွ်ာက္ အဂၤလိပ္တပ္မ်ားရန္ေႀကာင္႔ ပန္းေတာင္းၿမိဳ ႔သူ ၿမိဳ ႔သားတုိ႔ တိမ္းေရွာင္ႀကစဥ္ ဘူမိယတ္သိုက္သမားတုိ႔ ရွင္ၿဖဴဘုရား၏ ပလႅင္ေအာက္ကိုတူးေဖာ္ရွာေဖြႀက၍ ေၿမတြင္းၿဖစ္ေစသည္႔ၿပင္ ဧရာ၀တီၿမစ္ေရ လွ်ံတက္မွဳေႀကာင္႔ ေၿမအတြင္းသက္ဆင္း က်ေရာက္ေနေသာဘုရားေပၚသို႔ ညြန္ေပ်ာင္းနွစ္မ်ားဖံုးလႊမ္းသၿဖင္႔ ေၿမေအာက္နန္းတြင္စံၿမန္းေတာ္ မူရေလသည္။
သာသနာသကၠရာဇ္ ၂၄၁၈ ခုနွစ္ ၊ ေကာဇာသကၠရာဇ္ ၁၂၃၆ ခုနွစ္ ၊ ေတာ္သလင္းလကြယ္ ၁၅ ရက္ ( ၁၀၊၁၀၊ ၁၈၇၄ ) စေနေန႔ ည ၅ နာရီခန္႔ တြင္ တန္ခိုးေတာ္ၿဖင္႔ ေၿမေပၚႀကြေရာက္ေပၚေပါက္ေတာ္မူလာေသာေႀကာင္႔ “ ေပၚေတာ္မူၿမတ္စြာဘုရား ” ဟူ၍ သမုတ္ေခၚႀကေလသည္။
၁၉၆၃ ခုနွစ္ ရိုက္နွိပ္ေသာ ၿမန္မာ႔စြယ္စံုက်မ္း အတြဲ ၇ ပန္းအကၡရာ အခန္း ၌ ပဲခူးတုိင္း ၿပည္ခရိုင္ ပန္းေတာင္းၿမိဳ ႔ရွိ ( ေပၚေတာ္မူ ) ကို ရွင္ၿဖဴဘုရား ၿဖစ္ေႀကာင္း ေဖာ္ၿပထားသည္။
မူလေပၚေတာ္မူေသာေနရာတြင္ ၅၂ နွစ္ႀကာမွ် ႀကာေသာ္ ၿမစ္ေရအႏၱရာယ္ေႀကာင္႔ စုေပါင္းလုပ္အားဒါနၿဖင္႔ ၿပဳလုပ္ေသာ ယခုတည္ေနရာ သီရိမဂၤလာကုန္းေတာ္သို႔ ၁၂၈၈ ခုနွစ္၊ ၿပာသိုလဆန္း ၈ ရက္မွ စ၍ ေၿပာင္းေရႊ ႔ ပူေဇာ္ႀကရာ လၿပည္႔ေန႔ ညေန ၅ နာရီ တြင္ ပလႅင္နန္း၌ ႀကြၿမန္းစံပယ္ေတာ္မူေလသတည္း ။
ဗုဒၶသာသနံ စိရံ တိဌတု ။
ေဂါပကအဖြဲ႔
ေပၚေတာ္မူ ( ရွင္ၿဖဴ ) ၿမတ္စြာဘုရားႀကီး
ပန္းေတာင္းၿမိဳ ႔
ေႏြမိုးေဆာင္း
March _ 12.3.2012
3:55 pm
ၿပည္ ေခ်ာင္းသာ..................
ေႏြရာသီကုိေရာက္ၿပီဆိုေတာ႔ ပူၿပင္းလွတဲ႔ ရာသီဥတုကို အံတုဖုိ႔ရာ အတြက္ သဘာ၀တရားက အလုိေလ်ာက္ ဖန္တီးေပးတတ္တယ္……..။ ဒါကုိ ထပ္ၿပီး လူေတြက ၿပဳၿပင္မြမ္းမံလိုက္ေတာ႔ ဧရာ၀တီၿမစ္ရဲ ႔ ၿဖဴေဖြးလွတဲ႔ သဲေသာင္ ဟာ “ ၿပည္ ေခ်ာင္းသာ ” ၿဖစ္သြားတယ္……….။ ႀကားခါစ က ဘယ္နွယ္႔ ေခ်ာင္းသာ ဆိုတာ ၿမန္မာၿပည္ေအာက္ပိုင္းမွာ ရွိတဲ႔ ကမ္းေၿခတစ္ခုပါလုိ႔…. အခု ၿပည္ ေခ်ာင္းသာ ဆုိတာ ဘယ္လုိပါလိမ္႔ဆိုတဲ႔ စူးစမ္းမွဳေတြနဲ႔ ေရာက္သြားေတာ႔……….
အိုး……….ဧရာ၀တီၿမစ္သဲေသာင္အစပ္ေရတိမ္တိမ္မွာ သက္ကယ္မိုးေလးေတြနဲ႔ ၀ါးပက္လက္ကုလါးထိုင္ေလးေတြ ခ်ထားၿပီး အပန္းေၿဖလို႔ရေအာင္ တီထြင္ထားတဲ႔ေနရာတစ္ခုပဲ…….။ တစ္ခ်ိဳ ႔ ၀ါးပက္လက္ကုလါးထိုင္ေလးေတြက ေရထဲမွာ ေရာက္ေနၿပီး ေၿခေထာက္ေအာက္ပိုင္းကုိ ေရေတြထဲနွစ္ထားလို႔ရတယ္ …… ေရထဲမွာ အပန္းေၿဖအနားယူရင္ ပူၿပင္းလွတဲ႔ ေႏြဒဏ္ကုိ အံတုေနႀကတဲ႔ လူႀကီးတစ္သိုက္…….၊ လူငယ္တစ္စု ၊ မိသားစု တစ္ၿပံဳ နဲ႔ ကိုယ္စီကုိယ္စီ အသီးသီး လာႀကတာကုိေတြ႔ရတယ္။ သဲေသာင္ၿပင္ေပၚမွာ အပန္းေၿဖရင္းနွစ္သက္ရာ စားေသာက္နုိင္ေအာင္ ဆိုင္ေလးေတြလညး္ ဖြင္႔ထားႀကတယ္….....တစ္ခ်ိဳ႔ကေတာ႔ဘီယာေလးေသာက္လိုက္၊ ေတာလက္ဖက္သုပ္ေလးၿမည္းလိုက္ ၊ ေရေလးစိမ္လုိက္ နဲ႔ ……ဇိမ္ကို က်ေနတာပဲ……… ( မဂ်ီးက ေတာ႔မဆီမဆိုင္ သူတို႔ေတြ ေလၿဖတ္ႀကေတာ႔မွာပဲ ဆိုၿပီး ပူပင္လုိက္ေသးတယ္ ) ဆိုင္ေလးေတြမွာ ၿပည္ၿမိဳ ႔ထြက္ ေတာလက္ဖက္သုပ္ကေတာ႔ မပါမၿဖစ္တဲ႔ ေရာင္းကုန္ပစၥည္းတစ္ခုေပါ႔………ေနာက္ၿပီး ငါးေသးေသးေလးေႀကာ္……နဲ႔ အသုပ္ေပါင္းစံု ရတယ္ေလ………အပူ ၊ အေအး လည္း ႀကိဳက္နွစ္သက္ရာ မွာယူစားသံုးနိုင္တယ္……..အဲ႔…ဒါေပမယ္႔ ေစ်းကေတာ႔ဘာလုိ႔ႀကီးမွန္းလညး္မသိဘူး……
မိသားစုလုိက္လာတဲ႔သူေတြကေတာ႔ ကေလးေတြနဲ႔ ေရထဲမွာ ေဘာကြင္းေတြနဲ႔ ဆင္းၿပီးေရကစား ေနႀကတယ္……….. သူတုိ႔စိတ္ကူးအေတြးထဲမွာေတာ႔ တစ္ကယ္႔ေခ်ာင္းသာထဲကိုေရာက္ေနႀကတယ္ထင္တယ္……..ေဘာကြင္းေတြကိုလည္း စားေသာက္ဆိုင္ေလးေတြက တြဲဖက္ၿပီး အငွါးဖြင္႔ထားႀကေသးတယ္…။ ကုိယ္ေတြကေတာ႔ ေတာလက္ဖက္သုပ္ေလးနဲ႔ ေရေႏြးႀကမ္းေလး စားေသာက္ၿပီး အပူဒဏ္ကုိ ေက်ာ္ၿဖတ္ေနရတယ္……။ ကမ္းစပ္ကေန ဧရာ၀တီၿမစ္တစ္ဘက္ကမ္းကို လွမ္းႀကည္႔လိုက္ရင္ အံုမွိဳင္းေၿခာက္ေသြ႔ေနတဲ႔ တန္႔ႀကည္ေတာင္ရယ္……….ဆင္တဲ ပန္းေတာင္းကားလမ္း ရယ္ ကုိ လွမ္းၿမင္ေနရတယ္………….. ေငြဘံုသာမုနိဘုရားကိုလညး္ လွမ္းဖူးနုိင္တယ္………….. ။ ဧရာ၀တီၿမစ္ကိုၿဖတ္တဲ႔ န၀ေဒးတံတားႀကီးကုိလည္း ေငးေမာ ႀကည္႔ရွဳ ႔ လုိ႔ရတယ္…………..ဟိုး…….ၿမစ္ေအာက္ဘက္ကုိ လွမ္းႀကည္႔ၿပီး တံငါေလွေလးေတြ ေလးလံေနွးေကြးတဲ႔ အိမ္ၿပန္လမ္းကိုလည္း ေမွ်ာ္ေငးလုိ႔ရတယ္………….ဒီရက္ပိုင္း ရာသီဥတု ေဖာက္ၿပန္ေနလို႔ တိမ္ေတာင္တိမ္လိပ္ေတြ ၿဖစ္ေနတဲ႔ ေကာင္းကင္ႀကီး ကလည္း အလြမ္းကုိထပ္ဆင္႔တိုးေစတယ္………..
ကဲ…………….ေႏြရာသီမွာ ၿပည္ၿမိဳ ႔ဘက္ကုိမ်ားေရာက္ၿဖစ္ခဲ႔မယ္ဆိုရင္ ၿပည္သူၿပည္သားေတြရဲ ႔ စိတ္ကူးယဥ္ ေခ်ာင္းသာ ၿဖစ္တဲ႔ ၿပည္ေခ်ာင္းသာကုိ အလည္တစ္ေခါက္ ၀င္ေရာက္ အပန္းေၿဖႀကည္႔ပါလုိ႔ တိုက္တြန္းလိုက္ပါတယ္ရွင္………….
ေႏြမိုးေဆာင္း
11.3.2012
1:30 pm
Subscribe to:
Posts (Atom)